Wiki

Autobus Wiki-Wiki na Międzynarodowym Porcie Lotniczym w Honolulu. Ward Cunningham nazwał to pojęcie od hawajskiego zwrotu wiki wiki (bardzo szybko), które zobaczył właśnie na tym autobusie.

Wiki – nazwa specyficznych stron internetowych (Web 2.0), które można nie tylko oglądać, ale też tworzyć, edytować i zmieniać bezpośrednio za pomocą przeglądarki internetowej. Nazwą tą określa się również oprogramowanie umożliwiające wspólną pracę wielu użytkowników przy tworzeniu zawartości takich stron.

Nazwa WikiWiki pochodzi od hawajskiego zwrotu wiki wiki, oznaczającego bardzo szybko. Autorem pojęcia jak i samej koncepcji jest Ward Cunningham.

Wiele z serwisów wykorzystujących mechanizm wiki nie wymaga od użytkowników autoryzacji. W niektórych autoryzacja pozwala uzyskać dodatkowe uprawnienia. Istnieją również publicznie dostępne wiki, w których edycja wymaga wcześniejszego procesu rejestracji lub są zamknięte i dostępne tylko dla wybranego kręgu użytkowników (np. pracowników firmy). Często rejestracja jest jednak bardzo prosta i szybka – wymaga podania tylko nazwy użytkownika, hasła i ewentualnie danych kontaktowych.

Pojęcie wiki znalazło się w pierwszej dziesiątce słów związanych z Internetem, które wywołują najbardziej negatywne skojarzenia. Na pierwszym miejscu znalazł się wyraz folksonomia. Ankieta została przeprowadzona w 2007 na grupie 2091 brytyjskich internatów przez firmę YouGov^[1].

[edytuj] Zasadnicze cechy serwisów opartych na mechanizmie wiki

• szybkość i prostota tworzenia oraz aktualizacji stron internetowych,
• łatwość tworzenia linków do zasobów wewnętrznych i zewnętrznych,
• prosty sposób formatowania i wstawiania znaczników (prostszy niż w języku HTML)
• możliwość współpracy wielu użytkowników, czasem rozsianych po całej kuli ziemskiej, przy tworzeniu stron.

Po stronie serwera w serwisach typu wiki używane jest różne oprogramowanie, posiadające różne możliwości oraz funkcje. Najpopularniejsze z nich to MediaWiki, UseModWiki, TWiki, MoinMoin, DokuWiki i PhpWiki.

[edytuj] Serwisy internetowe oparte na wiki

Istnieje kilkaset (a być może kilka tysięcy) serwisów wykorzystujących technologię Wiki. Największym z nich jest angielska Wikipedia, lecz nie jest ona „typową” wiki.

Większość wiki nie rozdziela dyskusji od informacji – każda strona przypomina wątek listy dyskusyjnej, który może być edytowany, dzielony i łączony jeśli nadmiernie się rozrośnie. Największe Wiki tego typu to Wiki Wiki Web poświęcona programowaniu i Sensei's Library poświęcona grze go.

Encyklopedia jest bardzo częstym zastosowaniem wiki – w czerwcu 2003 r. 8 z 10 największych wiki stanowiły encyklopedie. Dla większości języków funkcję wiki-encyklopedii spełnia Wikipedia. Polska Wikipedia jest jedną z największych wiki (na lipiec 2008 jest 4. największą po angielskiej, niemieckiej, i francuskiej) i niewątpliwie największą polskojęzyczną wiki.

Wiki Fundacji Wikimedia w języku polskim to: Wikipedia, Wikisłownik, Wikicytaty, Wikinews, Wikiźródła i Wikibooks.

[edytuj] Projekty Wikimedia Foundation

Większość projektów Wikimedia Foundation jest oparta o licencję CC-BY-SA, z wyjątkiem Wikiźródeł (w większości domena publiczna).

• Wikipedia - wolna encyklopedia internetowa (ponad 650 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
• Wikimedia Commons - repozytorium plików graficznych (ponad 5 600 000 plików multimedialnych)
• Wikinews - serwis informacyjny (ponad 10 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
• Wikicytaty - zbiór cytatów (ponad 7500 artykułów)
• Wikispecies - lista gatunków zwierząt i roślin (ponad 200 000 artykułów)
• Wikiźródła - repozytorium tekstów źródłowych (ponad 14000 tekstów źródłowych)
• Wikisłownik - wielojęzyczny słownik (ponad 160 000 haseł w wersji polskojęzycznej)
• Wikibooks - podręczniki pisane w trybie Wiki (ponad 4 700 tzw. modułów, w sumie kilkaset pełnych podręczników + kilkaset niedokończonych lub napoczętych)
• Wikimedia meta - dyskusje o projektach Fundacji Wikimedia (ok. 10 000 artykułów, z czego kilkadziesiąt po polsku)
• Wikimedia Polska - wiki Stowarzyszenia Wikimedia Polska (ok. 200 artykułów)

[edytuj] Zobacz też

Zobacz publikację na Wikibooks:
MediaWiki w obrazkach

• statystyki największych wiki (na angielskiej Wikipedii)
• Co to jest Wikipedia?
• Ward Cunningham, Sunir Shah
• Wikia

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Wiki na HowStuffWorks. (ang.)
• WikiWikiWeb, pierwsza wiki (ang.)
• WikiMatrix, porównanie oprogramowania typu wiki. (ang.)

• Jak stworzyć własne wiki, Poradnik - przegląd. (pol.)
• Stwórz własne wiki, Poradnik dla webmasterów. (pol.)

Przypisy